Sözlük
Gıda deposundan terimler.
FEFO'dan bloke stoka: terimlerin ne anlama geldiği ve bir toptancının gündelik işinde neden önemli olduğu, kısaca.
A
- Ambalaj birimi
- Bir ürünün satıldığı ambalaj birimi — adet, koli, kasa ya da palet. Koli alıp adet satan işletme için doğru dönüşüm şarttır; aksi halde stok ile fatur...
B
- Bloke stok
- Fiziksel olarak depoda olan ama toplanmasına izin verilmeyen ürün — örneğin tarihi geçtiği, kalite kontrolü beklediği ya da geri çağırma kapsamında ol...
C
- Cash & Carry
- Kendin al toptancılığı: ticari müşteriler ürünü kendileri seçer, öder ve götürür. Pek çok toptancı hal işletmesi teslim almayı ve dağıtımı birleştirir...
D
- Depo lokasyonu
- Depoda raf, göz ya da zemin alanı gibi tekil olarak adlandırılmış yer. Her ürünün bir yeri olduğunda aranmaz, bulunur — hızlı toplama ve sayımın ön ko...
- Depo yönetim sistemi (WMS)
- Stokları lokasyon, lot (parti) ve raf ömrüne göre tutan; mal kabul, toplama, sevkiyat ve sayımı barkod ve el terminaliyle yöneten depo yönetim yazılım...
- Döngüsel sayım
- Her şeyi tek günde saymak yerine yıl boyunca lokasyonların bir bölümünü sürekli saymak. Depo açık kalır, farklar da nedeni hâlâ bulunabilirken ortaya...
F
- FEFO
- First Expired, First Out: Son kullanma tarihi en yakın olan ürün, depoya ne zaman girdiğine bakılmaksızın depodan ilk çıkar. Gıda dağıtımında FEFO, es...
- FIFO
- First In, First Out: Depoya ilk giren ilk çıkar. Gıdada FIFO çoğu zaman yetmez; sonraki bir teslimatın son kullanma tarihi daha erken olabilir — o dur...
G
- Geri çağırma
- Güvenli olmadığı için tüketiciye ulaşmış olabilecek bir gıdanın geri toplanması. Genellikle öncesinde ticaretten çekme gelir. Önemli olan, hangi parti...
- GS1-128
- Ürün numarasının yanında, veri tanımlayıcılarıyla parti, tavsiye edilen ya da son tüketim tarihi gibi ek bilgiler taşıyan barkod standardı. Mal kabuld...
- GTIN / EAN
- GS1'in dünya çapında tekil ürün numarası; genellikle ambalajdaki 13 haneli barkod (eski adıyla EAN). Ürünü tanımlar, ama partiyi ve raf ömrünü tanımla...
H
- HACCP
- Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları: gıda işletmelerinin tehlikeleri belirleyip kritik noktalarda izlediği sistem. AB'nin 852/2004 sayılı hijy...
İ
- İade
- Müşterinin geri gönderdiği ürün. Gıdada yeniden rafa koymadan önce soğuk zincirin ve raf ömrünün hâlâ uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir — değils...
- İmha / fire
- Tarihi geçtiği, hasar gördüğü ya da kalite sorunu olduğu için stoktan düşülen, imha edilen ya da indirimle verilen ürün. Fire oranı, bir gıda deposunu...
- İrsaliye
- Teslimata eşlik eden, ürün ve miktarları gösteren belge. Partileri de içeriyorsa, bir geri çağırmada izlenebilirliğin en önemli sorusunu yanıtlar: han...
- İzlenebilirlik
- Bir gıdanın bütün aşamalardaki yolunu takip edebilme yeteneği. AB'nin 178/2002 sayılı Tüzüğü'nün 18. maddesi her gıda işletmesinden tedarikçilerini ve...
K
- Kalan raf ömrü
- Ürünün son kullanma tarihine kadar kalan süre. Perakende ve gastronomideki pek çok alıcı teslimatta asgari bir kalan raf ömrü şart koşar; altında kala...
M
- Mal kabul
- Gelen ürünün teslim alınması, kontrolü ve kaydı. Miktar, durum, sıcaklık, parti ve raf ömrü burada kaydedilir — mal kabulde eksik kalan bilgi sonradan...
- Mal çıkışı
- Depodaki son istasyon: çıkan ürünün paketlenmesi, kontrolü, yüklenmesi ve belgelenmesi. İrsaliyedeki partilerle izlenebilirlik zinciri burada kapanır.
- Minimum stok
- Altına düşüldüğünde yeniden sipariş verilen stok seviyesi. Kısa raf ömürlü ürünlerde ince bir denge: fazla yüksekse imha, fazla düşükse müşteride eksi...
O
- Okutarak toplama (pick-by-scan)
- Alınan her birimin okutulduğu ve anında siparişle karşılaştırıldığı toplama yöntemi. Yanlış ürün, yanlış miktar ya da uygun olmayan parti, ürün depoda...
P
- Parti (lot)
- Aynı koşullarda üretilmiş ya da paketlenmiş ve ortak bir numara (parti ya da lot numarası) taşıyan ürün miktarı. İzlenebilirlik ve geri çağırma parti...
R
- Rota planlama
- Teslimatların araçlara ve sıralara dağıtılması. Depo için toplama ve yükleme sırasını belirler — en son teslim edilecek olan araca ilk yüklenir.
S
- Sipariş toplama
- Müşteri siparişine göre ürünlerin depodan bir araya getirilmesi. Gıda toptancılığında teslimat doğruluğunu belirler: yanlış bir kalem şikâyet, ek tesl...
- Son tüketim tarihi (STT)
- Taze kıyma ya da tavuk gibi mikrobiyolojik açıdan çabuk bozulan gıdalardaki tarih. Bu tarihten sonra ürün güvenli sayılmaz ve piyasaya sunulamaz — blo...
- Soğuk zincir
- Öngörülen sıcaklığın üreticiden alıcıya kadar kesintisiz korunması. Hızlı dondurulmuş gıdalar her aşamada −18 °C ya da daha soğukta tutulmalıdır; kesi...
- SSCC
- Bir paleti ya da koliyi dünya çapında tekil olarak tanımlayan 18 haneli sevkiyat birimi numarası. Bir paletin tamamı tek okutmayla kabul edilebilir ya...
- Stok sayımı
- Tüm stokların belirli bir tarihte fiziksel olarak sayılması. Gıdada yalnız miktar değil, parti ve raf ömrü de önemlidir; farklar ürünün süreçte nerede...
- Stok yönetim sistemi
- Ürün düzeyinde satın alma, satış, fiyat, fatura ve stok yazılımı. Toptancılıkta çoğu zaman muhasebeyle bağlıdır — tek bir partinin depodaki yolunu gen...
T
- Tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT)
- Gıdanın doğru saklandığında özelliklerini en az koruyacağı tarih. Sonrasında kusursuz ürün ilke olarak hâlâ satılabilir; ancak pek çok ticari alıcı te...
- Toplama listesi
- Bir ya da birkaç sipariş için alınacak kalemlerin listesi. Sipariş sırasına göre değil depodaki güzergâha göre sıralandığında yürüme mesafesini belirg...